Investing.com – 2025 G7 Zirvesi Kanada’nın Rocky Dağları’nda başladı. Zirvede liderlerin gündeminde Orta Doğu’da tırmanan İsrail-İran çatışması, Ukrayna’daki savaş, küresel ticaret anlaşmazlıkları ve ABD Başkanı Donald Trump’ın uyguladığı sert tarifeler yer alıyor. Zirveye katılan liderler, Washington ile kriz yaşamamak üzere daha temkinli bir diplomasi izliyor.
Donald Trump, 2018 yılında Kanada’nın ev sahipliğindeki son G7 Zirvesi’nde ev sahibi olan dönemin Başbakanı Justin Trudeau’yu “zayıf ve dürüst olmayan” şeklinde nitelemiş, ABD heyetine ortak bildiriyi onaylamamaları yönünde talimat vermişti. Bu yıl ise Ottawa, geleneksel kapsamlı bildiriden vazgeçerek, diplomatik krizi önlemek adına sadece başkanlık özetleri yayımlamayı planlıyor.
İsrail-İran gerilimi zirvenin gölgesinde
Toplantının açılış gününde, İsrail ve İran arasında yeni füze saldırılarının gerçekleştiğine dair haberler zirvede hızla gündeme taşındı. G7 yetkilileri, çatışmaların daha da yayılmasını önlemek adına bir ortak açıklamayla gerilimin düşürülmesini talep edeceklerini belirtti. Almanya Şansölyesi Friedrich Merz de zirve hedefleri arasında İran’ın nükleer silah edinmemesi, İsrail’in kendini savunma hakkının korunması ve çatışmaların diplomasi ile çözülmesi gerektiğini söyledi.
İran, nükleer programının yalnızca barışçıl amaçlara yönelik olduğunu savunurken, uluslararası gözlemcilerden gelen raporlar da bu yönde görüş bildiriyor. Ancak artan askeri hareketlilik ve sert söylemler bölgedeki istikrarı daha da zora sokuyor.
Trump’tan tarife ısrarı: “Sadece bir mektup yeterli”
Başkan Trump, zirve öncesinde Beyaz Saray’dan ayrılırken yaptığı açıklamada, “Ticaret anlaşmalarımız hazır, sadece ‘şunu ödeyeceksiniz’ yazan bir mektup göndermemiz yeterli.” diyerek yeni ticaret anlaşmalarına açık kapı bıraktı. Trump yönetimi, çelik, alüminyum ve otomobil ithalatına koyduğu %25’e varan tarifelerle küresel ticaret yapısını yeniden şekillendirmeye çalışıyor.
Birleşik Krallık, ABD ile bazı tarifelere karşı koruyucu kotalar içeren bir ticaret çerçevesi üzerinde uzlaştı, ancak %10’luk taban tarife yürürlükte kalmaya devam edecek. Trump, bu tarifelerden elde edilecek gelirle uyguladığı vergi indirimlerini dengelemeyi hedefliyor. Kanada ve Meksika gibi komşu ülkeler ise fentanil kaçakçılığı gerekçesiyle uygulamaya konulan %25’e kadar varabilen ek tarifelere karşı mücadele ediyor.
Diplomaside sessiz yürüyüş: Ortak tavır sorgulanıyor
Bazı diplomatlara göre, Trump yönetimi “kötü bir anlaşmadansa anlaşmasızlık tercih edilir” görüşünü benimseyerek, G7 içi ortak kararlara mesafeli duruyor. Ortak değerler ve uluslararası kural temelli düzende iş birliğini savunan ülkeler, Başkan Trump’ın bu yaklaşımıyla kötüleşen ilişkileri toparlamak için bu yıl daha ihtiyatlı davranıyor.
Trump; Kanada Başbakanı Mark Carney, Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile üç planlı ikili görüşme gerçekleştirecek. Beyaz Saray, Trump’ın bu görüşmelerde ticaret, güvenlik, göç ve yapay zekâ gibi küresel başlıklarda önceliklerini muhatap liderlere ileteceğini açıkladı.
Zirvede, jeopolitik krizlerin yanı sıra göç, uyuşturucu kaçakçılığı, orman yangınları ve kritik hammaddeler üzerine tedarik zinciri ortaklıklarının geliştirilmesi gibi konular da tartışılacak. Kanada, liderlerin bu alanlarda ortak hareket etmesini isteyen mesajlar vereceğini duyurdu.
G7’nin “ortak vizyon oluşturamama” riski bu yıl her zamankinden daha belirgin. Zira Trump’ın ekonomik milliyetçilik eksenli stratejisi, müttefik ülkeleri koordineli hareket etmek yerine bireysel savunma hatlarına itme tehlikesi barındırıyor. Özellikle Çin karşıtı söylemler öne çıkarken, diğer liderlerin Trump’a “önce tarifeleri kaldırın” diyebileceği bir zirve ortamı oluşmuş durumda.
